การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ของครู เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารจัดการศึกษาส่งผลดีต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาเป็นการยกระดับการศึกษา ทั้งระบบ และพัฒนาคุณภาพผู ้เรียนให้ทัดเทียมกับสากล เสริมสร้างทักษะการเรียนรู้แห่งอนาคต อีกทั้งเป็นการปฏิรูปครูและบุคลากรทางการศึกษาให้เห็นถึงความสำคัญของการออกแบบการจัดการเรียนรู ้และการประเมินผลผู้เรียนให้ตรงตามความต้องการของตัวนักเรียนเองและต่อสังคม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ของครูให้มีประสิทธิภาพและเกิดขึ้นในโรงเรียนจะช่วยสร้างความสามัคคีแก่หมู่คณะกระตุ้นให้เกิดการวางแผน ลงมือปฏิบัติ และประเมินผลการปฏิบัติร่วมกันในการจัดการเรียนรู้ เพื่อมุ่งพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ให้เกิดขึ้นโดยอาศัยความรับผิดชอบร่วมกันของครูและบุคลากรทางการศึกษาทั้งโรงเรียน ดั้งนั้น ข้าพเจ้าจึงพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community)
ขั้นตอนที่ 1 P: Plan
การดำเนินการ ในการขั้นวางแผนการดำเนินงาน ข้าพเจ้า ดำเนินการโดยการศึกษาข้อมูลพื้นฐานรูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) กำหนดวัตถุประสงค์เพื่อนำข้อมูลมาใช้เป็นฐานความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องในการออกแบบรูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) ทั้งข้อมูลปฐมภูมิ และทุติยภูมิตามบริบทของโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์
ผลการดำเนินการ ผลการศึกษาข้อมูลปฐมภูมิ พบว่า สภาพปัจจุบันของการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์ ทั้งด้านเทคนิควิธีสอนที่ครูใช้ ผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน ความพร้อมด้านทรัพยากร ฯลฯ มีผลการวิเคราะห์จุดแข็ง/จุดอ่อน (SWOT Analysis) ดังนี้
ขั้นตอนที่ 2 D: Do
การดำเนินการ ในการดำเนินการขั้นตอนที่ 2 ข้าพเจ้า ดำเนินการโดยการสร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) โดยดำเนินการเป็น 2 ระยะ ได้แก่ การดำเนินการ
ระยะที่ 1 สร้างเครื่องมือในการพัฒนารูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ดำเนินการโดยตัวแทนคณะกรรมการหลักสูตร การจัดการเรียนการสอน และคณะกรรมการนิเทศ กำกับ ติดตามการ ประเมินผลการจัดการศึกษาด้วยกระบวนการประชุม PLC
ระยะที่ 2 ตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) ดำเนินการโดยคณะกรรมการบริหารสถานศึกษากระบวนการประชุม PLC
ผลการดำเนินการ ในการดำเนินการในขั้นตอนนี้ ส่งผลให้ได้ คู่มือ รูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) และนำรูปแบบฯ ไปใช้กับครูอาสาสมัครจำนวน 40 คน คิดเป็นร้อยละ 30 ของครูโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์
การสร้างความเข้าใจในการดำเนินงานกับครูอาสาสมัครในการทดลองใช้รูปแบบฯ
ขั้นตอนที่ 3 C: Check
การดำเนินการ ในการดำเนินการในขั้นตอนที่ 3 ข้าพเจ้า ดำเนินการศึกษาผลการใช้รูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) โดยการนิเทศ กำกับ ติดตาม การดำเนินงาน การสะท้อนผล และการตอบแบบสอบถามของครูรียนรู้ (School as Learning Community) ทั้งข้อมูลปฐมภูมิ และทุติยภูมิตามบริบทของโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์
ผลการดำเนินการ
การกำกับ ติดตาม การดำเนินงานการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในชั้นเรียน โดยการนิเทศชั้นเรียน
ขั้นตอนที่ 4 A: Act
การดำเนินการ ข้าพเจ้า ดำเนินการในขั้นตอนที่ 4 ประเมินความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) ของผู้มีส่วนได้เสีย (Stake holder)
3.1 เชิงปริมาณ
3.1.1 ครูผู้สอน ร้อยละ 100 ได้รับการการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community)
3.1.2 ครูผู้สอน ร้อยละ 25 ได้รับการเปิดชั้นเรียน (Open Class) ในภาคเรียนที่ 2/2567 และร้อยละ 50 ในภาคเรียนที่ 1/2567 ตามรูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community)
3.1.3 ผู้มีส่วนได้เสีย (Stake holder) ร้อยละ 90 มีความพึงพอใจต่อรูปแบบการพัฒนา การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community)
3.2 เชิงคุณภาพ
โรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์ มีรูปแบบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ด้วยกระบวนการศึกษาบทเรียนร่วมกัน (Lesson Study) ภายใต้แนวคิดโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) และจากการสังเคราะห์ผลการดำเนินงานส่งผลให้เกิดนวัตกรรมการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ของโรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์ ได้แก่ LAST Model ดังนี้